Image
این مطلب به تأیید هیئت‌علمی بهتیام رسیده است. 1399/11/28

همه افراد در طول زندگی حداقل یک‌بار دچارش می‌شوند. گاهی با درد و دل‌پیچه همراه است و گاهی با تب و حالت‌تهوع. حتی شاید آنقدر کلافه‌تان کند که مجبور شوید به درمانگاه مراجعه کنید. در این مطلب، با دلایل اسهال، علائم شایع و راه‌های پیشگیری و درمان آن بیشتر آشنا می‌شوید. 

اگر مدفوع‌تان شل و آبکی شده یا دائم برای دفع مدفوع به دستشویی می‌روید، دچار اسهال شده‌اید. این مشکل معمولاً چند روز طول می‌کشد و اغلب به درمان نیاز ندارد. اسهال می‌تواند شدید یا مزمن باشد.

اسهال شدید یک یا دو روز طول می‌کشد و ممکن است ناشی از عفونت ویروسی یا باکتریایی یا مسمومیت غذایی باشد. «اسهال مسافرتی» نیز زمانِ گذراندن تعطیلات در کشورهای دیگر ظاهر می‌شود و با قرار گرفتن در معرض باکتری یا انگل. اسهال شدید نسبتاً شایع است.اسهال مزمن حداقل چهار هفته طول می‌کشد. اغلب نتیجه بیماری یا اختلالی در روده است، مانند ابتلا به بیماری سلیاک (Celiac) یا کرون (Crohn).

چه عواملی باعث اسهال می‌شوند؟

ابتلا به اسهال دلایل مختلفی دارد. با برخی از این دلایل احتمالی آشنا شوید:

  • عدم تحمل برخی مواد غذایی مثل لاکتوز
  • حساسیت غذایی
  • عوارض جانبی داروها
  • عفونت ویروسی
  • عفونت باکتریایی
  • بیماری‌های مربوط به روده
  • عفونت انگلی
  • جراحی کیسه صفرا یا معده

روتاویروس (Rotavirus) از دلایل شایع اسهال در کودکان است. عفونت‌های باکتریایی ناشی از سالمونلا (Salmonella) یا ای‌کولای (E. coli) نیز از دیگر عوامل شایع اسهال هستند.

ممکن است اسهال مزمن نشانه وجود بیماری جدی‌تری مثل سندروم روده تحریک‌پذیر یا بیماری التهاب روده باشد. اسهال مکرر و شدید می‌تواند نشانه بیماری‌های مرتبط به روده یا اختلال در عملکرد آن باشد.

علائم اسهال چیست؟

اسهال نشانه‌های مختلف و متعددی دارد. شاید فقط یکی از آن‌ها و یا ترکیبی از همه ‌آن‌ها را تجربه کنید. علائمی که تجربه می‌کنید، به علت بیماری وابسته است. طبیعی است دچار یک یا چند مورد از حالت‌های زیر شوید:

  • حالت‌تهوع
  • درد شکم
  • دل‌پیچه
  • نفخ
  • کمبود آب بدن
  • تب
  • مدفوع خونی
  • نیاز مکرر و فوری به تخلیه روده‌ها
  • حجم زیاد مدفوع

اگر دچار هر یک از این علائم شده‌اید، با پزشک خود مشورت کنید.

کمبود آب بدن و اسهال

اسهال می‌تواند سبب ازدست‌دادن سریع مایعات بدن شود و بدن‌تان را در معرض کم‌آبی قرار دهد. اگر اسهال درمان نشود، عوارضی جدی به دنبال خواهد داشت. نشانه‌های کم‌آبی بدن عبارت‌اند از:

  • خستگی
  • خشکی غشای مخاطی بینی، دهان و...
  • افزایش ضربان قلب
  • سردرد
  • مَنگی
  • احساس تشنگی شدید
  • کاهش دفع ادرار
  • خشکی دهان

اگر فکر می‌کنید اسهال باعث کم‌‌آبی بدن‌تان شده، در اولین فرصت با پزشک خود تماس بگیرید.

اسهال در نوزادان و کودکان

در دوره نوزادی، اسهال یکی از بیماری‌های نگران‌کننده است. فقط یک روز اسهال می‌تواند منجر به کم‌آبی شدید بدن نوزاد شود. اگر علائم کم‌آبی بدن را در نوزادتان مشاهده کردید، با پزشک کودک‌تان یا اورژانس تماس بگیرید:

  • کم‌شدن ادرار
  • خشکی دهان
  • سردرد
  • خستگی
  • گریه‌های بدون اشک
  • خشکی پوست
  • گود و سیاه شدن زیرچشم‌
  • فرورفتگی ملاج
  • خواب‌آلودگی
  • بی‌قراری

اگر حتی یکی از جمله‌های زیر در مورد نوزادتان صدق می‌کند، به‌سرعت به مراکز درمانی مراجعه کنید:

  • نوزادم 24 ساعت یا بیشتر، اسهال داشته است.
  • تب نوزادم ۳۹ درجه یا بالاتر است.
  • در مدفوع نوزادم خون دیده‌ام.
  • در مدفوع نوزادم چرک دیده‌ام.
  • مدفوع نوزادم تیره و قیری‌رنگ است.

همه این موارد نشانه‌ای از شرایط اورژانسی است.

دلیل اسهال چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک‌تان با انجام معاینه کامل و بررسی سابقه پزشکی شما، علت مشکل را مشخص خواهد کرد. همچنین ممکن است برایتان آزمایش خون و ادرار بنویسد.

امکان دارد پزشک‌تان از شما بخواهد آزمایش‌های بیشتری انجام دهید تا دلیل اسهال و سایر بیماری‌های مرتبط به آن را تشخیص دهد:

  • آزمایش پرهیز غذایی برای آگاهی از وجود حساسیت‌های غذایی
  • تصویربرداری از روده برای بررسی وجود التهاب و ناهنجاری‌های ساختاری
  • کشت مدفوع برای بررسی وجود باکتری‌، انگل یا علائم بیماری
  • انجام کولونوسکوپی برای بررسی علائم بیماری‌های مربوط به روده
  • انجام سیگموئیدوسکوپی برای بررسی علائم مربوط به بیماری‌های روده در رکتوم و قسمت انتهایی کولون.

در مواقعی که اسهال شدید یا مزمن دارید، انجام کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی برای تشخیص وجود بیماری‌های مربوط به روده، بسیار مفید است.

اسهال با چه روش‌هایی درمان می‌شود؟

برای درمان اسهال، معمولاً باید مایعات از‌دست‌رفته جبران شوند. پس کافی است مقادیر زیادی آب یا نوشیدنی‌های حاوی الکترولیت، مانند نوشیدنی‌های ورزشی بنوشید.

در موارد حادتر، شاید لازم باشد مایعات را از طریق سرم (درمان وریدی) دریافت کنید. اگر علت اسهال، عفونت باکتریایی باشد، شاید داروی آنتی‌بیوتیک برایتان تجویز شود.

پزشک بر اساس عوامل زیر، روش درمان را تعیین می‌کند:

  • شدت اسهال و بیماری مرتبط
  • دفعات اسهال و بیماری مرتبط
  • درجه کم‌آبی بدن
  • سلامت عمومی
  • سابقه پزشکی
  • سن
  • توان تحمل داروها و مراحل درمانی مختلف
  • انتظار بهبود بیماری

چگونه می‌توانم از اسهال پیشگیری کنم؟

گرچه اسهال دلایل مختلفی دارد، می‌توان با انجام برخی اقدامات از ابتلا به آن پیشگیری کرد:

  • با شست‌وشوی مکرر وسایل پخت‌و‌پز و تمیز نگه‌داشتن فضای آشپزی، می‌توانید از بروز اسهال ناشی از مسمومیت غذایی پیشگیری کنید.
  • غذا را بلافاصله پس از آماده‌شدن مصرف کنید.
  • باقیمانده غذا را به‌موقع در یخچال قرار دهید.
  • همیشه غذای یخ‌زده را در یخچال یخ‌زدایی کنید.

پیشگیری از اسهال مسافرتی

با انجام اقدام‌های زیر می‌توانید هنگام مسافرت به کشورهای دیگر، از ابتلا به اسهال پیشگیری کنید:

  • می‌توانید از پزشک‌تان بخواهید در صورت امکان، برایتان آنتی‌بیوتیک تجویز کند. به این ترتیب، احتمال ابتلای شما به اسهال مسافرتی تا حد زیادی کم می‌شود.
  • از نوشیدن آب لوله‌کشی و خوردن یخ‌های قالبی و سبزیجات تازه‌ای که با آب لوله‌کشی شسته شده‌اند، خودداری کنید.
  • فقط از آب‌هایی که بسته‌بندی‌ شده‌اند استفاده کنید.
  • فقط غذاهای پخته بخورید.

جلوگیری از انتشار عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی

اگر مبتلا به اسهال ناشی از عفونت ویروسی یا باکتریایی هستید، می‌توانید با شستن مکرر دست‌هایتان از انتقال آن به دیگران جلوگیری کنید. با آب و صابون، بیست ثانیه دست‌هایتان را بشویید. اگر شست‌وشوی دست‌ها ممکن نیست، از ماده ضدعفونی‌کننده دست استفاده کنید.

دیدگاه خود را وارد کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مقالات مرتبط

Post

ریزش طبیعی مو: چرا اتفاق می‌افتد و چه اندازه؟

1399/10/19

اگر از دیدن موهایی که روی بالش ریخته، به شانه‌تان گیر کرده یا روی درپوش چاه حمام جمع شده نگران شده‌اید، حتماً این مقاله را مطالعه کنید. بسیاری از پرسش‌هایتان را پاسخ خواهد داد.

Post

8 ماده غذایی مفید برای سلامت چشم

1399/10/15

احتمالاً شما هم معتقدید بینایی از سایر حواس پنج‌گانه مهم‌تر است. سلامت چشم به سلامت عمومی گره خورده اما چند ماده مغذی وجود دارد که اختصاصاً برای چشم شما مفید است. این مواد مغذی عملکرد چشم را تضمین می‌کنند و در کنار محافظت از چشم شما در برابر نورهای مضر، از احتمال بروز بیماری‌های چشمی ناشی از افزایش سن می‌کاهند.

Post

اگر از ورزش‌کردن بیزارید، این فعالیت‌های بدنی را امتحان کنید

1399/10/16

ورزش‌کردن قوانین و آدابی دارد که شاید برای برخی جذاب نباشد. برنامه‌ریزی و اراده می‌خواهد. اما اهمیت آن نیز بر هیچ‌کس پوشیده نیست. پس اگر قصد دارید از قوانین دست‌وپاگیر آن فرار کنید اما از مزایای آن بهره‌مند شوید، این مقاله را مطالعه کنید.

Post

آقایان! با افزایش سن، از ظاهر خود غافل نشوید

1399/10/15

اگر در هر سنی که هستیم، به داشتن ظاهر تمیز و مرتب اهمیت دهیم، همیشه حس خوبی نسبت به خود خواهیم داشت و از دیگران نیز بازخوردهای مثبت می‌گیریم. پیری شتری است که درِ خانه همه می‌خوابد اما نباید بهانه‌ای برای ترک این عادت باشد. در این مقاله، برخی از اصول لازم برای حفظ ظاهر آراسته در این دوره را مرور می‌کنیم.

Post

چگونه تعریق شدید سر و صورت را درمان کنیم؟

1399/10/15

شاید از مشکل تعریق شدید سر و صورت چیزی نشنیده باشید اما افرادی که دچارش هستند، معتقدند این بیماری بسیاری از ابعاد زندگی‌ فردی و اجتماعی‌شان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگر شما را هم کلافه کرده، بدانید که خوشبختانه روش‌های متعددی برای درمان این بیماری وجود دارد که در این مقاله با آن‌ها آشنا می‌شوید.

Post

پاسخ به برخی از سؤالات رایج در مورد سلامت جنسی را اینجا بخوانید!

1399/09/23

سلامت جنسی دارایی است که نباید به‌سادگی آن‌ را از دست داد. برای تجربه لذت جنسی به دانش نیاز داریم تا بتوان سال‌های طولانی‌تری را در سلامت کامل و بدون نگرانی از هرگونه بیماری آمیزشی سپری کنیم. همراه بهتیام باشید تا در این مقاله با پاسخ تعدادی از سؤالات رایج در زمینه سلامت جنسی آشنا شوید.

شبکه‌های اجتماعی

در حال بارگزاری..
در حال بارگزاری..
در حال بارگزاری..